Periusissiami anguniakkat

Kommuneqarfik Sermersuumi kommunip iluaqusiineri aamma aaqqiissutai innuttaasunut iluaqutaasussamik pitsanngorsarlugit aamma ineriartortinniarlugit ingerlaavartumik sulissutigaarput. Aalajangiinerit pitsaassusiisa qulakkeernissaannut piumasaqaataasoq pingaaruteqartoq tassaavoq, innuttaasut suliani, suliniutini aamma aalajangiinerni ulluinnarni sunniuteqartuni, sumiiffimmi qanittumut, kommunimi neqeroorutinik ineriartortitsinermut imaluunniit kommunimi politikkimi annertuunut tunngappata sunniuteqaqataanissamut periarfissaqarnerat. Assersuutigalugu suliassaqarfiit iluanni soorlu meeqqanik paarsinermi, meeqqat atuarfianni, angallannermik aamma illoqarfimmik pilersaarusiornermi, avatangiisinik illersuinermi, kiisalu utoqqaat innarluutillillu atugaat pillugit.

Kommunip Innuttaasunik peqataatitsinissamut Periusissiaanik innuttaasunik peqataatitsinissaq atugassatut pingaartinneqarpoq, imminermini anguniagassaaneranit. Tamanna isumaqarpoq peqataatitsinermi ingerlariaaseq inaarutaasumik iluanaarutitulli pingaaruteqartikkipput; ingerlariaaseq isumalersuisoq ataatsimut aalajangiinernik pitsaanerpaanik nassaarnissatsinnut aalajangiisuuvoq. Periusissiamik atulersitsineq suliniutinik innuttaasunik peqataatitsinissamut siunertaqartunik sapinngisamik pitsaanerpaamik sinaakkusiinissamut aamma ingerlatsinissamut qulakkeerissaaq, tassani innuttaasunik peqataatitsinissamut suliniutit, ingerlanerit aamma atortussat tamarmik suliniutinut ataasiakkaanut, iluanaarutissanut kissaatigisanut, immikkut sullinniakkanut attuumassuteqartunut aamma najukkamut naleqqussarneqartarlutik.


Tunngaviit atatitsisuusut

Kommuneqarfik Sermersuup innuttaasunik peqataatitsinissamut periusissiaa aallaaviatigut pingasunik tunngaveqarpoq, taakku ataatsimut kommunimi suliniutinut innuttaasunik peqataatitsinissamik siunertaqartunut tamanut tunngaviliisuupput:


Attaveqatigiinneq aamma ammasuuneq

Tunngaviusumik innuttaasut paasisaqarnissaat aamma tunniusimanissaat naatsorsuutaavoq, kommunimi aamma politikkikkut susoqarnera pillugu ilisimasaqarnissaq aamma paasisaqarnissaq periarfissaallutik. Taamaattumik innuttaasut sammisanut imminerminnut tunngasunik aamma soqutigisaminnik (ajornanngitsumik) pissarsisinnaassapput. Innuttaasunik peqataatitsinissamik pilersaarusiornermi aamma pingaaruteqarpoq, attaveqatigiinnerup aallaqqaaterpiaaniilli eqqarsaatigineqarnissaa. Attaveqatigiinnissamut pilersaarut patajaatsumik qulakkeerneqarsinnaavoq, naatsorsuutigisat naleqqussarnissaat, kiisalu peqataatitsinissamut sinaakkutit aamma ingerlaneq sioqqullugu, ingerlanerup nalaani aamma kingorna innuttaasunut qanoq sunniuteqartigisinnaanerup erseqqissarneqarnissaa.


Piffissamik eqquineq aamma peqataatitsivinneq

Innuttaasut aamma suliaqartut attuumassuteqartut allat isumaat suliami isumaliutersuutigineqartuaannassapput. Innuttaasulli peqataatinneqartut qanoq sunniuteqartiginissaat, suliani ataasiakkaani imaluunnit suliniutini ataasiakkaani aallaaveqartumik nalilersorneqartuaannassapput. Aalajangiinerni piviusumik peqataatitsinissamut periarfissiinissaq qulakkeerneqassappat, taava peqataatitsineq suliami siusissukkut pissaaq, aalajangigassat sunniuteqarfiginissaat periarfissaqarfiusinnaalluni. Pingaaruteqarpoq erseqqissassallugu - pingaartumik sammisani annertuumik soqutigisaqaqatigiinni akerleriiffiusuni – Kommunalbestyrelsip inaarutaasumik akisussaaffigigaa innuttaasut isiginninneri aamma siunnersuutaat nalilersussallugit, kiisalu suliami soqutiginnittut tamaasa isigalugit aalajangiisinnaanermik pisinnaatitaalluni. Taamaasilluni sulinermi innuttaasut peqataatinneqarnissamut pisinnaatitaaffiat pinngitsoortitsinissamut pisinnaatitaaffiunngilaq,

Kommunalbestyrelsillu inaarutaasumik aalajangiissapput.


Sinniisoqarneq, nikerarsinnaaneq aamma ineriartorneq

Innuttaasunik peqataatitsineq innuttaasut piumasaannik aallaaveqassaaq. Taamaattumik innuttaasunik peqataatitsinerit ataasiakkaat nikerarsinnaanermik imaqassapput, taamaasillutik innuttaasut piffissaqarnermi aamma periarfissaqarnermi peqataanissamut periarfissaqarlutik. Pisuni assigiinngitsuni peqataatitseriaatsit nutaat misilittarneqassapput atulersinneqassallutillu, sunniuteqarluartutut aamma isumalersuisutut nalilerneqarpata. Matumani immikkut pingaartinneqartarput digitalikkut atortorissaarutit, periutsinut nalinginnaasuusunut soorlu innuttaasunik ataatsimiisitsinernut aamma tusarniaanernut ilassutitut atorneqarnissaat.


Digitalikkut innuttaasunik peqataatitsineq

Periusissiami anguniakkat tapersersorniarlugit kiisalu ineriartorneq nutarsaanerlu ingerlaavartoq qulakkeerniarlugu digitaliusumik innuttaasunik peqataatitsinissamut platform-i saqqummiunneqassaaq. Platformi sulinernut, tusarniaanermi akissutinut, taasisitsinernut,

suliniutinik siunnersuutinut, innuttaasut namminneq isumassarsiaannut siunnersuutaannullu atatillugu ataatsimut innuttaasunut isaavittut atussaaq. Internetimut attaveqaatitigut atortorissaarutit innuttaasunik peqataatitsinernut nalinginnaanerusunut ilassutaapput, assersuutigalugulu oqaloqatigiinnerunissamut aallarnisaatitut atorsinnaallutik; ilanngullugit internetimut attaveqanngitsumik, innuttaasut politikerillu akornanni timitalimmik naapinnermut imaluunniit kingorna oqaloqatigiinnerup ingerlaqqinneranut aallartisaanertut atorlugu. Digitalikkut platformi attaveqatigiinnerunissaq ammanerunissarlu pillugit, sinniisoqarnissap tungaatigut, tassani kommunip innuttaasui siamasinnerusumik angusinnaallugit, aamma innuttaasut kommunimik innuttaasunillu allanik oqaloqateqarnikkut peqataanissaat tusaaneqarnissaallu ajornannginnerusumik nikerarsinnaanerusumillu periusissiap anguniagaanik tapersersuisuuvoq.


Innuttaasunik peqataatitsinermik suliniutinut ilitsersuut

Innuttaasunik peqataatitsineq najoqqutassiatut aamma suleriaatsitut Kommuneqarfik Sermersuumi suleriaatsimut nalinginnaasumik ilaaginnartutut isigineqassaaq. Innuttaasut, pisuni siunertaqarfiini piffissaq aamma sumiiffik eqqorlugu peqataatinneqarnissaat anguniarparput. Peqatigitillugu peqataatitsinerup ilumoortuunissaa sapinngisamik anguniarparput. Taamaattumik innuttaasut qanoq pitsaanerpaamik peqataatinneqarsinnaanerannut aalajangersimasumik ilutsimik imaluunniit malitassamik peqanngilaq. Peqataatitsinermi pullavimmut, annertussutsimut aamma piffissaliinermut suliniutit ataasiakkaat pissusiini, politikkikkut pingaarnersiukkat kiisalu sulinermik pissarsiarerusutaq apeqqutaasarput. Innuttaasunik peqataatitsinerup ingerlanera taamaasilluni assigiinngitsutigut aallartinneqarsinnaavoq aamma assigiinngitsorpassuartut isikkoqarsinnaalluni. Assersuutigalugu ataasiaannartumik pisinnaavoq imaluunniit immikkoortunut arlalinnut agguarlugu sivisunerusumik ingerlasinnaalluni. Peqataatitsinertaaq annertussutsini assigiinngitsorpassuarni pisinnaavoq, tassani innuttaasut sunniuteqaqataanissamut periarfissaat nikerarsinnaallutik, siunertaq aamma suliaqartut kikkut aalajangiinernit sunnerneqassanersut apeqqutaalluni. Siunertaq kiisalu innuttaasut periarfissaat aamma sunniuteqaqataasinnaanerisa annertussusaa aallaavigalugit taamaasilluni sulinermi qaqugukkut innuttaasut peqataatinneqalissanersut nalilersorneqassaaq aalajangerneqassallunilu. Ataani innuttaasunik peqataatitsinissamut tunngasunik suliniutinut atatillugu nalinginnaasumik allornerit assigiinngitsut malittariaqakkat takussutissaa takuneqarsinnaavoq.


(Flowchart takussutissatut suliarineqassaaq)


Innuttaasunut sullissivimmi siunnersorneqarnissaq sioqqullugu alloriarneq 1 aamma 2 pillugit isumaliutersoqqaartariaqarpusi:

1: Siunertaq aamma peqataatitsinerup annertussusaa

Peqataatitsinermit pissarsiariumasaq aamma peqataasut aalajangiinermi sunniuteqarnerisa annertussusissaa kissaatigisaq nassuiaruk.


Siunertaq aamma sunniuteqarnissap annertussusaa innuttaasunik peqataatitsinissamik suliniutip qanoq aaqqissuunneqarneranut kiisalu innuttaasut qaqugukkut sulinermi ilaatinneqalernissaannut annertuumik pingaaruteqarput. Taamaattumik isumaliutigisariaqarpasi:

  • Peqataatitsinissamut suna siunertaava?
  • Innuttaasut sumut sunniuteqaqataanissaat kissaataava?
  • Innuttaasut piviusumik sunniuteqarnissamut suna periarfissarivaat?

Sunniuteqarnerup annertussusaa

Kommuneqarfik Sermersuumi innuttaasunik peqataatitsisarneq annertussutsini pingaarnerni 3-ni sulissutigisarparput. Suliniutinut ataasiakkaanut tamanut aalajangiisuusarpoq, kommune aamma innuttaasut aallaqqaataaniilli sunniuteqarnissap annertussusaanut aamma ingerlanissamut naatsorsuutaasa naleqqatigiinnissaat. Taamaattumik pingaaruteqarpoq suliniutini tamarluinnarni aallaqqaataaniilli ersarissarneqassasoq, innuttaasut ilanngussaat sumut atorneqassanersut aamma suliniummi pineqartumi imaluunniit suliami pineqartumi nipaat qanoq annertutigisumik sunniuteqassanersoq. Taamaattumik illua-tungeriit peqataasut akornanni ersarissumik attaveqatigiinneq pingaaruteqarpoq, suliniut qanoq annertussuseqarnersoq apeqqutaatinnagu.


Annertussuseq 1: Paasissutissiineq

Peqataatitsisarnermi tunngaviunerpaaq tassaavoq paasissutissiineq. Paasissutissiisarluni peqataatitsinerup annertussusaa killeqarpoq, pingaarnertullu kommunip tungaanit innuttaasunut ataasiinnarmik aqquteqartumik attaveqatigiinnerusarluni. Innuttaasunik peqataatitsisarnermi paasissutissiisarluni suliniuteqarnernut assersuutaapput, inatsisinut tunngasunik aamma politikkikkut suliniutit aalajangiiffigineqartussat pillugit paasissutissiisarneq, tassani innuttaasut ilusilersuinissamut kiisalu inaarutaasumik aalajangiinissamut sunniuteqarnissamut periarfissaqarnatik.

Paasissutissiineq suliniuteqarnernut annertussutsimut 2 aamma 3-mut tunngaviulluinnartumik piumasaqaataavoq.


Annertussuseq 2: Sunniuteqaqataaneq

Siunnersuuteqarneq

Innuttaasunik peqataatitsisarnermi matumani suliniummut pineqartumut aamma suliamut pineqartumut, politikkikkut inaarutaasumik aalajangiinissaq sioqqullugu innuttaasut isummaminnik, isiginnittaatsiminnik aamma isumassarsiaminnik tunniussinissaat periarfissinneqarpoq. Tamatumunnga assersuutaasinnaapput tamanut ammasumik tusarniaanerit, isummanik misissuineq imaluunniit innuttaasut isummersoqatigiiffiat.


Oqaloqatigiinneq

Oqaloqatigiinneq attaveqatigiinnermik illugiimmik imaqarpoq, tassani peqataasut ilanngussaat inaarutaasumik aalajangiisoqannginnerani aalajangiiniarnermi isumaliutersuutigineqartarlutik. Oqaloqatigiinnermi periarfissaavoq ingerlanermi ilisimasanik avitseqatigiinneq aamma ilikkagaqarneq, kiisalu ataatsimut pilersitseqatigiinnermik ammaassilluni, tassani aaqqiissutinik nutaanik periarfissanillu allanik nassaartoqarsinnaalluni. Annertussutsimi matumani suliniutip imaluunniit pilersaarutip naleqqussarnissaanut inissaqartitsisoqassaaq, immaqalu pilersaarummut atatillugu allarluinnarmik sammiviliisoqarsinnaanera piareersimaffigisariaqarpoq. Oqaloqatigiinnermik siuarsaasutut atortussatut assersuutaapput cafémi naapinnerit, workshoppit, ukkatarisat ataatsimeeqatigineri il.il.


Annertussuseq 3: Toqqaannartumik aalajangeeqataaneq

Annertussutsimi matumani annertuumik peqataatitsinissaq periarfissaavoq, tassani peqataasut aalajangeeqataasarput suut aalajangerneqassanersut, toqqagassani assigiinngitsuni pingaarnersiuinissamut periarfissaqarlutik, imaluunniit assersuutigalugu missingersuutinut aalajangiisinnaallutik. Suliniutinut assersuutaapput innuttaasunik taasisitsineq, kommunimi inuusuttut kommunalbestyrelsiat, nunaqarfimmi aqutsisut aamma kommunimi najukkami ataatsimiititaliat.


2: Sullitassat aamma atorneqarfia

Suliniutinut/sammisanut ataasiakkaanut innuttaasut sorliit attuumassuteqarnersut nassuiakkit.

Suliniummut atatillugu atortut aamma attaveqaatit suut atorneqarnersut pillugu kikkut sullitassat anguneqarusunnersut kajumissaarneqarniarnersullu apeqqutaapput. Taamaattumik erseqqissaruk:

  • Ingerlanermi soqutigisaqartut/innuttaasut sorliit peqataatinneqarnissaat naleqquttuua?
  • Nunami aamma inuiaqatigiinni killeqartitsineq


Allorfik 1 aamma 2 aalajangerneqareerpata atortussat tulluarnerpaasut, peqataatitsinermi pissarsiarerusutassinnik pitsaanerpaamik tapersersuisut toqqariaannanngussavasi.


Allorfik 3-7.

Innuttaasunik peqataatitsineq isumaqartitsisoq, kissaatigisamik pissarsiaqartitsisoq qanoq

ataqatigiissassavarput?

Allorfik 1-imi aamma 2-mi isumaliutersuutigisat aallaavigalugit kommunimi Innuttaasunik Sullissivimmi sulisut atorneqarsinnaassapput sukumiinerusumik ilitsersuinissaminnut, peqataatitsinissaq aamma attaveqatigiinnissaq qanoq pitsaanerpaamik ataqatigiissarlugu sinaakkusersorneqassanersoq. (Attaveqarfissaq uani ilanngunneqarsinnaavoq)


Takussutissaq (Siunertaq, annertussuseq, atortussat)

Ataani siunertaq, annertussuseq aamma innuttaasunik peqataatitsilluni suliani atortussat aamma periutsit atorneqarnerpaat ilaat pillugit assersuutit takussutissiarineqarput.


(Takussutissaq grafiskimik takussutissiatut suliarineqassaaq)

Quppernerup imarisaa qanganitsersimava?

Quppernermut naqqiutissaqarpit?