Asasakka Kommuneqarfik Sermersuumi innuttaasut nunatsinnilu nunaqqataasut tamassi.
Tamassi ukiumut nutaamut 2025-mut appakaannitsinni uummammit pisumik pilluangaaritsi.
Ukioq 2024 pisoqarfiusimaqisoq qaangiuteriikatappoq ukiorlu pissanganartoq nutaaq 2025 appakaaffigaarput. Ukiut nikinnerini ileqqorisarparput pereersimasunik nalilersuissalluta pisussanullu aggersunut, inuunitsinni suliffitsinniluunniit allannguutissanik, siunnerfinnilluunniit nutaanik pilersaarusiussalluta. Pisut qaangiuttut ineriartorfiusut unammillernartullu tamarmik alloriaqqinnissatsinnut ilinniutaallutillu siunissatsinnik ilusilersueqataasarput. Ukiullu nutaap aallartinnerani, takorluukkagut angorusutagullu, tamatigut ikummarissarneqartutut ittarput, – tassami ukiut nikinnerisigut piumassusermik nukissamillu nutaamik neriunnermillu tunineqarnermik misigiffiugajuttarput.
Ukioq qaangiuttoq 2024 kommunitsinni angusaqarluarfiusumik ulapaarfiusimaqaaq. Qinikkatut kommunitta toqqammaveqarluartumik, innuttaasunillu peqataatitsisumik sinaakkuteqarnissaa, ukkatarisimavarput, sulisugullu pikkorissut timitalersueqataalluarsimanerannik tamaviisa uummammit qutsavigerusuppakka.
Illoqarfiup pingaarnersaanut periusissiaq Nuuk2025
Kommunimi qinikkatut pingaartipparput innuttaasunik tusarnaarnissaq peqataatitsinissarlu. Kommunimi innuttaasut pillugit sulivoq, taamaattumik tamanna aamma tunngavigalugu innuttaasut, suliffeqarfiit kattuffiillu qanimut peqataatinnerisigut, illoqarfittut pingaarnerup Nuup periusissiassaa Nuuk2035 ilusilersorparput, 2024-llu naajartulernerani tamanut saqqummiullugu. Periusissiaq isumassarsiarpassuarnik, eqqarsaaterpassuarnik kissaaterpassuarnillu kommunitsinni innuttaasunit tunngaveqarluni suliarineqarpoq. Periusissiarli Nuuk2035 Nuummi najugaqartunuinnaq tunngatinneqanngilaq – Nunarpulli tamaat eqqarsaatigalugu ineriartornissamut siuariartornissamullu aamma iluaqutaassalluni.
Taamaattumik pisariaqarpoq eqqarsaatigilluakkamik ataqqinnittumillu illoqarfiup ineriartorteqqinnissaa. Aatsaammi ataatsimut isiginnittumik aamma akuutitsisumik suliniuteqarnikkut ataatsimoortumik angusaqarsinnaavugut. Illoqarfimmi sukkasuumik ineriartorfiusumi innuttaasut kissaataat kommunip kisimi kivissinnaanngilai, ataatsimoorlutalu akornatsinni suleqatigiinnissarput pisariaqartipparput, taamaattumik innuttaasut soqutiginnittullu matumani peqataasutut imminnut takusinnaanissaat misigisimanissaallu pingaaruteqarpoq.
Kommunitsinni innuttaasutta pitsaasumik kiffartuunnerisigut atugaasa pitsaasuunissaannik qulakkeerinninnissaq salliutissavarput. Naleqartitat innuttaasunut sammisut kiisalu innuttaasut assigiimmik periarfissaqarnissaat ukkatarineqassapput. Upperaarpummi kikkut tamarmik naligiimmik assigiinngitsunilli pingaaruteqartumik atuuffeqarlutillu tunniussassaqartut. Kommunitsinnilu innuttaasut tamarmik toqqissisimasumik inuuneqarnissaat, kiisalu naligiimmik ineriartorsinnaaneranik tunngavissaqarnissaat qulakkeerinninniaqataaffigissavarput.
Illoqarfik kikkunnik tamanik inissaqartitsoq
Nuuk2035-mi illoqarfiit pingaarnersaat pillugu anguniakkatut takorluugaq tassaavoq: inuit assigiinngisitaartut ataatsimoorlutik Nuuk toqqissisimallutik najugaqarfigisinnaassagaat. Sinerissamiit Nuummut nutserartorpassuusarput nunaniillu allaniit suliartortut tikittarlutik, assigiinngisitaartuunerpullu nukittoqqutigaarput piginnaanerit tunuliaqutallu assigiinngisitaartut kattunnerisigut nukinngortissinnaasaratsigit.
Periusissiamittaaq Nuummi pinngortitaq kulturikkullu kingornussat eriagineqarnissaat annertuumik pingaartinneqarput. Avatangiisitta pinngortitallu atorluarneqariartuinnarnera takusinnaavarput, tamannalu naleqartitatsinnut ilaalluinnarmat tulluusimaarutissaavoq. Siunnerfigaarputtaaq illoqarfik piujuartitsiffiusoq, atorluaasoq, kulturikkut misigisaqartitsisarnikkullu nunani Issittuni immikkuullarissumik uummaarissumik kinaassuseqartoq.
Mittarfissuup atulernera
Ulloq novembarip 28-at 2024 tassaavoq ulloq Nuummiittunut immikkut ittumik eqqaamasassaqarfiusoq. Inuit meeqqaniit utoqqarnut silami sumi tamaani, aqqusinerni, qaqqajunnani, isikkivigissunilu katersuuterrassimapput timmisartorsuup Tuukkap Nuup mittarfittaarsuanut meqqaarfissiornissaa arajutsiumanagu. Mittarfissualiortoqarnissaanut kommunitsinni siuttuusarsimasut, pingaartumik borgmesteriusimasut, assoroorlutik mittarfissuup, Nunatsinni sanaartukkani tamani annerpaajullunilu siumut takorluuisinnaassuseqartumik aningaasaliiffigineqartuni annertunerpaajusup, tunngavissinneqarnissaanut sulisimaqaat.
Mittarfissuaq mittarfiinnaanngilaq nalinginnaasoq, pilersitaavorli nunatta politikkeeriisa namminneerlutik aalajangikkaminnik, Nunattalu siunissamut ilusilersorneqarnissaa tunngavigalugu nunarsuarmioqatigiinnut ammaassisuusoq. Takornariaqarnikkut, inuussutissarsiornikkut, timersornikkut kulturikkullu tikikkuminassuseq aallaavigalugu innuttagut piumassuseqarluarlutik inerisaaqataasut periarfissagissaarnerulissapput, ineriartornissamut nuna ataasiinnaq tunngavigiunnaarlugu, nunalli tamalaat akornanni alakkaamasaqarnerulernermik kinguneqartumik. Takornariaqarfinngornissamut piareersartorpassuit illoqarfitsinni arajutsisimanngilagut, takornariaqarnermi tassaannaassanngilaq avataanit iluaqutigineqartussaq, tassaassaarli inuiaqatigiinnik kivitseqataasoq pitsaasumillu ineriartorsinnaanissatsinnut iluaqusiisussaq. Tunniussassagummi nunarsuup sinneranit allaanerulluinnarlutillu immikkuullarilluinnartuupput. Kommunitut aamma nunatut tassunga killissinnaanerput angusaqarsinnaanerpullu tulluusimaarutissaraarput, siunissamullu isumalluarpugut!
Missingersuutinik isumaqatigiissuteqarneq
Kommunitsinnissaaq ataatsimoorussatsinnik siunissatsinnut ersarissumik siunnerfiliivugut. Ersarissumik siunnerfiliineq tunngavissinneqarpoq missingersuutinik ataatsimoorussamik isumaqatigiissuteqarnitsigut. Aammaarluta missingersuutinik taamatut kommunitsinni qinikkat tamarmik peqataaffigisaanni isumaqatigiissuteqarnerput iluarisimaarpara. Takussutissiivormi innuttaasunik salliutitsilluta siuariartornissaq anguniarlugu ataatsimoornitsinnik. Missingersuutinut isumaqatigiissummi kommunimi illoqarfinni nunaqarfinnilu nammineq oqartussaaneq annerusoq oqariartuutigineqarpoq. Suliniutit kommunimi qinikkanit aalajangiunneqartut, najukkani assigiinngitsuni erngertumik iliuuseqarfigineqartassapput. Periuseq taanna 2023-mut missingersuutinik isumaqatigiissuteqarnermi tunngavilerneqarpoq, najukkanilu sumiiffinni akisussaaffiup annertusaaffiginera ingerlatiinnassavarput.
2025-mut missingersuutinut isumaqatigiissummi najukkani ingerlatsinermut aningaasat Paamiuni sumiiffimmi pisortamit Tasiilamilu sumiiffimmi pisortamit akisussaaffigineqalissapput.
Sumiiffinni oqartussaassutsit annertusaaffigineqarnerisa saniatigut kommunimi kiffartuussissutivut suli pitsaanerulerseqqikkusuppagut, taamaattumik kommunip kiffartuussissutaasa suliffiullu iluani suleriaatsit misissorneqassapput, aammali innuttaasut akornanni naammagisimaarinninnermik misissueqqissaartoqassalluni – taakku tamarmik kiffartuussinermut pitsaanerusumut tikkuusseqataassapput.
Missingersuutinik isumaqatigiissuteqarnitsigut takutipparput kommunitsinni ataatsimoorluta, siunissamut piujuartitsisumut peqataatitsisumullu, alloriarnerit assigiinngitsut siuariartuutaasussat, aamma kommunitsinni sumiiffinni assigiinngitsuni, patajaannerusumik inissiffiusussat pingaartikkigut. Isumaqatigiissummittaaq qulakkeerneqarpoq aningaasaliinerit meeqqanut aamma ilaqutariinnut, ilinniartitaanermut illoqarfiullu piujuartitsisumik ingerlaaseqarnerulernissaanut siunertallit, – tamarmik kinguaariit tulliuttut isumannaatsumik alliartorlutillu nangitsinissaannut qulakkeerinneqataasussat. Kommunitsinni meerartagut tunngavissilluarumallugit ulluunerani paaqqinnittarfiusuni aningaasaliinikkut sulisunik amerliliivugut meeqqallu atuarfiinut aamma immikkut pisariaqartitsisunut aningaasaliissuteqarluta. Meeqqat kikkulluunniit tamarmik sunngiffimmi sammisanut akuunissamut periarfissaqartinneqarnissaat qulakkeerinneqataaffigissavarput ilinniartunullu bussernerit akikillillugit.
Utoqqartatsinnut atukkat pitsaanerulersikkumallugit Tasiilami Ittoqqortoormiinilu nutaamik utoqqaat illuliortoqarnissaanut misissueqqaarnerit aallartissavagut, Nuummilu utoqqaat illui pioreersut puigortunngortunut tulluarsakkanik allilerneqarnissaat misissussallugit. Paamiuni meeqqerivik nutaaq sanaartornissaanut aningaasaliivugut. Taamatullu nunaqarfinni sanaartugassanut aningaasaliinerulluta. Inissiat nalinginnaasut amigaatigeqisagut annertuumik pingaarnersiuinitsinniipput. Inissiaatileqatigiiffik Iserit a/s peqatigalugu ukiunut qulinut tulliuttunut pilersaarusioqatigissavarput taamaattumillu aningaasanut missingersuusiorfiusumi matumani inissianut 450 mio. kr. sinnerlugit aningaasaliissuteqarluta.
Taamatuttaaq aamma angallannermut pilersaarusiap timitalersornissaanut ukiumut 30 mio. kroninik aningaasaliivugut, Sullorsuarlu allilerneqassappat angallannermut qanoq sunniuteqassanera aningaasartuutaasussallu ilanngullugit misissorneqassallutik. Kommunitsinni aningaasaqarnikkut siuariartornermik ineriartornermillu ingerlatitsisut inuussutissarsiortut sinaakkutaasa pitsaasuunissaannik qulakkeerinninniarnerput nangeqqissavarput, – taakkununnga imarsiornermik inuussutissarsiuteqartut mininnagit.
Meeqqanut ilaqutariinnullu politikki aamma meeqqanut ataatsimut isiginnittaaseq
Inuiaqatigiittut naleqartitatsinni pingaarnerpaatittariaqarpagut meerartagut. Siunissaq patajaatsoq kinguaatta taakkulu kinguaassaasa atugassaasa pitsaasuunissaat pilersikkumallugit meeqqanut ilaqutariinnullu kommunitsinni nutaamik politikkiliorpugut. Taassuma qulakkiissavaa ilaqutariit kikkulluunniit meerartaminnik atugarissaartitsinissaminnut tapersersorneqarlutillu ineriartornissaminnut pitsaasunik sinaakkutissaqartinneqarnissaat.
Toqqissisimaneq, isumassuineq ataatsimoornerlu tassani qitiussapput, siusissukkullu iliuuseqartarnissaq annertuumik iliuuseqarfigineqassaaq, tassuunakkut ilaatigut meeqqeriveqarfiit atuarfiit isumaginninnikkullu neqeroorutaasartut aqqutigalugit, meeqqat siunissaasa pitsaasuunissaannik toqqammaveqarluarnissaannillu tunngavissiissalluta. Kommunitsinni meerartatta pitsaasumik meeraanissaannut tapersersuillutalu sapinngisarput tamaat qulakkeerinninniaqataassaagut ulluinnarni angajoqqaat, meeqqanik paarsisartut ilinniartitsisut, angajoqqaarsiat il.il. suleqatiginerisigut.
Kommunitsinni naleqartitagut aallaavigalugit ingerlatsiniarnerput qinikkatut ataatsimoorfigaarput. Ilaqutariinni meerartalinni angajoqqaat meeqqaminnik perortitsilluarnissaminnut akisussaasuupput. Meeqqalli toqqissillutik peroriartornissaminnut pisinnaatitaaffeqarnerat innarlerneqarsimappat, kommuni pisussaavoq akuliutissalluni. Angajoqqaaqarpormi annerusumik minnerusumilluunniit ikiorneqarnissamik pisariaqartitsisunik. Meeqqat angajoqqaaminnit avissaartinneqarnissaat tamatigut sapinngisamik pinaveersaartinneqartassaaq, angajoqqaallu piffissaagallartillugu ikiorneqarnissaminnik periarfissaqartinneqartarnissaat tamatigut siunertaasassalluni. Kommunitsinnimi siunnerfipput tassaavoq ilaqutariit ataatsimut ikiorneqarsinnaanissaannik aaqqiissuteqartarnissaq, ajornartorsiortoqarnerani meeqqamut kisiat ukkatarinnigani, aammali qatanngutaasut angajoqqaajusullu tamarmik avissaartinngikkaluarlugit ikiorsiisinnaanissaq. Siunnerfittut tamanna ataatsimoorupparput, ilaqutariinnut isaariaq ataaseq pilersissallugu, tassuunalu ilaqutariit tamarmik ataatsimut ikiorserneqarsinnaanissaat periarfissaalersissallugu. Taamaammat kommunip immikkoortortaqarfiisa iluani suliaqarfiit imminnut atasut ataatsimoortunngortinneqassapput.
Kommunitsinnittaaq meeqqanut isiginnittaatsimut tunngavissatsinnik pilersitseqatigiippugut. Kommunitsinni meeraq kinaluunniit naleqartutut, naligiissumik pineqartutut periarfissaqartutullu misigisimassaaq. Tamannalu inuaqatigiinni inersimasuusugut peqatigiinnitsigut pilersissavarput siunissaq meeqqanut qaamasooqqullugu pilerinartooqqullugulu. Meeqqat isumaat alapernaaffigalugillu tusarnaassavagut, taakkuummata nangitsisussagut.
Naggasiut
Asasakka innuttaasut. Maanna tassa ukiumut nutaamut appakaannitsinni ataatsimut siunnerfeqaqatigiilluta immitsinnut aallaavigaluta siuariartornissatsinnut nikeriarfissanngorpoq. Tamatta inuttut ataasiakkaatut imminut naalaarnissarput aammali piumaffiginissarput pisariaqarpoq. Imminut piumaffigisinnaaneq tamatigut imminut akilertuaannarpoq. Alloriarnerillu attatiinnarneqarsinnaalersarput imminut unneqqariffigineq aallaaviugaangat, taamaattumik unneqqarinneq ikioqatigiinnerlu aqqutigalugit annertuumik immitsinnut alloriartissinnaavugut takorluukkavut angorusutavullu qanillisarlugit. Nukiimmi ataatsimut pigisagut kattukkaangatsigit aporfiusinnaasut unammillernartullu suulluunniit angivallaarneq ajorput.
Ukioq nutaami peqqinnermik, imminut unneqqariffigaluni inuuneqarnissamik, siuariartornissamillu tamassi kissaappassi.
Tamassi qamannga pisumik ukiortaami pilluaqqigitsi!